نظارت و کنترل:
عبارت است از: استفاده از راهکارهای علمی و عملی برای حصول اطمینان از انطباق فعالیتها با قوانین و مقررات مورد عمل و کفایت آنها بهمنظور:
1- اقتصادی بودن فعالیتها
2- پیبردن به نقاط ضعف و قدرت عملکردها
3- ارائة راه حلهای اصلاحی
4- افزایش بهرهوری
فرایند نظارت:
مفهوم نظارت در یککلام فراهمسازی اطلاعات برای مدیریت اثربخش است. در حقیقت اطلاعات واقعی و نظارت به هم مربوط بوده و در تعامل با یکدیگر هستند. بهطوریکه نظارت درست، اطلاعات واقعی را پدید میآورد و به اثربخشی مدیریت کمک میکند. در مقابل اطلاعات واقعی و خوب نیز برای نظارت صحیح پایهای محکم را فراهم مینماید.
نیازهای یک سیستم نظارت فعال و اثربخش به شرح زیر است:
1-سیستم نظارت بایستی به طور کامل و دقیق مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفته و مهمترین متغیرهای ورودی نیز شناخته شود.
2- یک مدل برای طراحی سیستم نظارت نیز شناخته شود.
3-بایستی سیستم را متحرک و دینامیک در نظر گرفت؛ بهعبارتدیگر مدل را همواره بایستی بررسی و بازنگری نمود تا از درنظرگرفتن تمام متغیرها و ارائه تصویر واقعی مطمئن گردیم.
4-اطلاعات مربوط به متغیرهای ورودی بایستی به طور مرتب جمعآوری و مورد بررسی قرار گیرند.
5- انحراف عملکرد از برنامه تدوین شده، بایستی به طور مرتب نگریسته شده و تأثیر آنها بر نتایج و انتظارات نیز ارزیابی شوند.
6- تمام آنچه باید انجام گیرد آن است که مشکلات را به افراد نشان دهیم تا بتوانند اقداماتی را جهت حل این مشکلات صورت دهند.